انبه

آمار سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان درباره انبه: سالانه هشت هزار و 130 تن محصول انبه از باغات این استان تولید و به بازارهای سراسر کشور عرضه می شود. سطح زیر کشت محصول انبه در سیستان و بلوچستان را هزار و 253 هکتار ذکر کرد که 611 هکتار از این سطح بارور و 642 هکتار غیر بارور و نهال است. و در شهرهای چابهار، سرباز و نیکشهر عمده مناطق تولید انبه در سیستان و بلوچستان هستند. برداشت انبه نارس به منظور تهیه انواع ترشی در سیستان و بلوچستان از اول اردیبهشت ماه آغاز می شود و برداشت نوع رسیده آن نیز تا نیمه اول شهریور ماه ادامه دارد. طبق این آمار در استان 15 نوع انبه به عمل می آید که مشهورترین آنها ˈلنگرا، سندری، سنیری، لال بادشا، چوسا و رقم های محلی دارچین و هیرهستند. عمده برداشت انبه در سیستان و بلوچستان به صورت نارس برای تبدیل به ترشی انجام می شود.

 

کشت و تکثیر: بذرهای انبه به دو صورت چند جنینی و تک جنینی مشاهده می شوند. بذور چند جنینی پس از کاشت، تولید چند نهال می نمایند که به جز یکی بقیه به لحاظ صفات، کاملا شبیه پایه مادری هستند. اما از آنجایی که نهال حاصل از بذور تک جنینی به لحاظ صفات، شبیه پایه مادری نیستند، استفاده از تکثیرغیرجنینی ضروری است. برای کاشت بذر، آنها را در خزانه در ردیف هایی به فاصله ۳۰ سانتی متر و با فاصله ۱۵ سانتی متری از هم در عمق ۶۰ سانتی متریبه نحوی می کارند که نوک جوانه هسته رو به بالا باشند. برای خزانه از خاک های رسی متوسط یا سیلت به همراه کودهای آلی استفاده می شود. معمولا بذرهای انبه قوه نامه خود از ظرف مدت چهار هفته از دست می دهند و بذور پس از کاشت در خزانه پس از سه هفته جوانه می زنند. حدود شش هفته تا دوماه پس از سبز شدن، نهال های انتخابی را به کیسه های پلاستیکی منتقل می کنند که حاوی خاک، کمپوست، شن و کود سبز است.


انواع پیوند درانبه :

انواع مختلفی از پیوند در انبه استفاده می شود که مهمترین آنها:
1- پیوند اپی کوتیل 2- پیوند سپری یا پیوند T

 به عنوان مثال گاهی از پایه هایی که به زهکش، کمتر حساسند و یا به سرمازدگی (انبه جنگلی) و شوری خاک، مقاوم ترند،‌استفاده می شود. بذور باید قبل از کاشت­ ضدعفونی شده و سپس در بستر بذر قرار گیرند.

اقلیم: آب وهوا اثر زیادی بر انبه دارد. بهترین اقلیم برای کشت و رشد انبه، شرایطی است که یک فصل خشک مشخص در زمان شکوفه دهی و رسیدن میوه داشته و دارای باران سالیانه بین ۱۲۵۰تا ۱۸۰۰ میلی متر داشته باشد. تحمل این درخت به سرما کم است و به طوری کلی، متوسط دمای کمتر از ۱۵ درجه مانع رشد و نمو آن بوده و سرمای زیر صفر را بیشتر از چند ساعت تحمل نمی کند. انبه به اختلاف زیاد دما شب و روز نیزحساس است و لذا در مناطق گرمسیری، رشد و نمو مناسب آن به ارتفاع زیر ۶۰۰ متر و درمناطق نیمه گرمسیری به نواحی مسطح دریا محدود است. تعیین حدود این مناطق به حداقل و متوسط دما در زمستان صورت گرفته است.                                         

خاک: انبه در انواع گوناگونی از خاک هایی که زهکشی مناسبی داشته باشند، رشد می کنند. این درخت به فضا زیادی برای رشد و گسترش ریشه نیاز دارد، و لذا خاک های کم عمق برای آن مناسب نیستند. به لحاظ نوع خاک، خاک های شنی لومی و نیمه سنگین مناسب تر بوده و خاک های سنگین، شنی سبک و دارای املاح نمکی و یا حالت ماندابی، نامناسب می باشند. زهکشی به خصوص در اوایل دوره رشد ضروری است و به طور کلی سطح آب زیرزمینی نبایستی از عمق ۸/۱ تا ۵/۲ متر بالاتر باشد. مناسب ترین PH خاک برای کشت انبه بین ۵/۵ تا ۷ می­ باشد.


کاشت درخت انبه: انتقال نهال باید در شروع فصل بارندگی انجام گیرد. درختان پیوندی را در سطح ۱۲*۱۲ متر و درختان غیرپیوندی را باید در سطح ۱۴*۱۴ متر کشت نمود.عمق چاله ها ۱ متر و طول و عرض چاله هم ۱ متر باشد. خاک سطح الارض و تحت الارض را از هم جدا کرده و سپس خاک سطح الارض را با یک حلب 20 لیتری که کود حیوانی یا کمپوست مخلوط نمود و چاله را از این مخلوط پر کرد. خاک اطراف گیاه را با پا سفت می کنند و از خاک تحت الارض برای حلقه دور درخت استفاده می کنیم.

کوددهی : برای رشد نمو مناسب گیاه باید هر سال از کودهای شیمیایی استفاده نمود. میزان مصرف کودشیمیایی در سال اول بعد از کاشت گیاه بوده و در سال های بعد همزمان با شروع فصل بارندگی خواهد بود. هم چنین مصرف کودهای ازتی قبل از شکوفه دهی درخت درتثبیت میوه موثر است. معمولا میزان مصرف کود شیمیایی نیترات آمونیم همراه با کلسیم به شرح ذیل می باشد:


سال اول ۵۰ گرم
سال دوم ۱۰۰ گرم
سال سوم ۱۵۰ گرم
سال چهارم ۲۰۰ گرم

اگر کمبود پتاس در خاک وجود داشته باشد می توان از کود شیمیایی مرکب با ترکیب ۱۸ ـ ۱۵ ـ ۱۲ به جای کود فوق استفاده نمود. در این صورت ۱۰۰ گرم برای هر درخت در سال اول و ۱۵۰ گرم در سال دوم و ۲۰۰ گرم در سال سوم توصیه می شود. در سال های بعد با توجه به وضعیت پتاس خاک باید میزان مورد نیاز افزایش یابد. کاربرد محلول های حاوی ریز مغذی شامل مس، روی، منگنز، و بر نیز مفید است این کار بهتر است که در سال های اول کاشت سه بار در سال و در مورد بر یک بار در سال و در سال های بعد حداقل یک بار در سال صورت بگیرد. بهترین زمان برای مصرف کود حیوانی اوایل آذر و دی ماه و مصرف کودهای ازته و فسفره در اواسط بهمن­ ماه موثرتر است.


آبیاری: آبیاری درختان انبه بستگی مستقیم به شرایط آب و هوایی و میزان بارندگی دارد. به طور کلی برای دوره های اولیه دو تا سه ماه پس از کشت، آبیاری سه بار در هفته صورت می گیرد. در دوره های بعد آبیاری در تابستان یک بار در هفته و در زمستان هر دو هفته یک بار انجام می شود. درختان مثمر دو تا سه بار در ماه آبیاری می شوند. در دوره ۲ تا ۵/۲ ماهه قبل ازگلدهی از آبیاری اجتناب می شود. این کار رشد سبزینه ای را دچار وقفه کرده و درنتیجه باعث گلدهی بهتر می شود بنابراین در زمان گلدهی نیز باید از آبیاری اجتناب کرد و در صورت لزوم یک آبیاری سبک پس از دوره مذکور و قبل از شکوفایی گل ها انجام می گیرد. پس از تثبیت میوه ها، آبیاری بایستی به طور مستمر انجام شود.


هرس: درخت انبه به صورت گنبدی شکل و تا حدود زیادی متناسب رشد می کند و لذا به هرس زیاد نیاز ندارد. با یک برنامه هرس می توان گسترش متوازن شاخه ها و امکان استفاده حداکثر از سطح برگ ها را فراهم کرد. شاخه های ضعیف، خشک، بیمار و آفت زده و یا رو به داخل (که همیشه در سایه هستند) را بایستی جدا کرد. در سال اول نهال را تا ارتفاع ۱ متر قطع می کنند تا اسکلت تاج درخت شکل گیرد در سال دوم ۴ تا ۵ شاخه که بین آنها دارای فضای مناسبی باشد انتخاب می کنند تا شاخه اصلی درخت را تشکیل دهد و شاخه های دیگر را قطع می نمایند.

برداشت: درخت انبه از سال چهارم یا پنجم بعداز کاشت شروع به میوه دادن می کند و بعد از ۸ سال میزان تولید آن افزایش می یابد. در ۲۰ سالگی به رشد کامل می رسد. هر درخت باید در سال بین ۲۰۰ تا ۵۰۰ عدد میوه تولید نماید. بعضی ازارقام در سال می توانند ۱۰۰ عدد میوه تولید نمایند. از نظر تولید، ارقام انبه نظم هماهنگی ندارند به طوری که در یک برداشت کم از نظر تولید، ارقام انبه نظم هماهنگی ندارد به طوری که در یک برداشت کم از نظر تعداد امکان افزایش کیفیت میوه وجود دارد. معمولا از گلدهی تا زمان رسیدن میوه ها ۳ تا ۶ ماه طول می کشد. برداشت میوه ها با تغییر رنگ آن از سبز به زرد شروع می شود و معمولا در این حالت بریکس میوه بیشتر از ۷ می باشد. میوه ها راباید در فواصل زمانی منظم برداشت نمود. میوه ها را به آرامی در دست گرفته و می چینند و سپس بسته بندی می نمایند. میوه ها همراه با ۵ تا ۱۰ سانتی متر از دم میوه چیده می شود.

سال­آوری: سال آوری انبه یکی از مهم ترین عوامل محدود کننده درتولید میوه می باشد. باردهی به صورت یکسال در میان و یا بی فائده باعث مشکلات اقتصادی در تولید آن می شود. میوه انبه به روی شاخه های ۹ ماهه تا یک ساله تشکیل میشود و لذا در سال هایی که باردهی درخت خوب باشد، رشد شاخه های جوان کم شده و در سال بعد تشکیل میوه روی آنها دچار کاهش می شود. عکس این حالت در سال بعد اتفاق می افتد. به این صورت که به علت باردهی کم، رشد شاخه ها بیشتر و لذا در سال بعد، میوه دهی بهتر صورت می گیرد. البته عوامل متعدد دیگری چون ویژگی ژنتیکی، شرایط آب وهوایی، کمبود موادغذایی و ... در باردهی سالانه موثرند. جهت کاهش اثرات سال آوری توصیه های زیر ارایه شده­ است:


1_ به درختان بالای ۱۵ سال حدود ۶ ـ ۵ کیلوگرم سولفات آمونیوم و ۳ ـ ۲ کیلوگرم کود اوره قبل از رسیدن به مرحله گلدهی داده شود و همچنین حدود دو ماه قبل از گلدهی مقدار ۲ کیلوگرم کود سولفات پتاسیم برای هر درخت مصرف شود.

2_کشت مخلوط ارقامی که سال آوری ندارند با ارقامی که دارای سال آوری می باشند.

3_مبارزه با آفت و بیماری ها

4_محافظت درخت از سرمای شبانه در هنگام تشکیل گل و میوه

5_تنک کردن میوه های تشکیل شده روی شاخه های جوان که به رشد و نمو دیگر شاخه ها (برای سال بعد) کمک میکند. باردهی درخت انبه ۵ ـ‌۴ سالگی به باردهی می رسد. البته مقدارتولید در سال های اول پایین است و به تدریج تا حدود ۵۰۰ ـ ۳۰۰ در هر درخت می رسد. متوسط بازده بر مبنای وزن برای هر درخت در درختان پیوندی ۲۰۰ ـ ۱۵۰ کیلوگرم و برای درخت های غیرپیوندی ۴۰۰ ـ ۳۰۰ کیلوگرم است. معمولا از گلدهی تا زمان رسیدن میوه ها حدود ۳ ـ ۶ماه طول می کشد و شروع ریزش طبیعی میوه ها نشانه رسیدن میوه است. البته انبه به صورت «نارس» برداشت می شود و «نارس» حالتی است که رنگ پوست آن متمایل به زرد بوده ودر شرایط نگهداری در انبار قابل رسیدن باشد. حدود ۶ تا ۷ هفته پس از برداشت، میوه ها زرد و نرم شده (در انبار) و برای مصرف آماده اند.

/ 0 نظر / 131 بازدید